De kunst van het kijken: Cameratoezicht in de stedelijke nacht

1 mei 2014
Dit artikel is verschenen in: geografie mei 2014
Serie: Als de nacht valt
Rotterdam
Opinie
FOTO: THIJS WOLZAK, UIT DE SERIE DE CONTROLEKAMER
In de enorme uitkijkruimte van Politie Rotterdam Rijnmond houden tien operators en twee supervisors via camera’s continu tien gebieden in de gaten.

Cameratoezicht en veiligheid gaan voor velen hand in hand, zo ook in de stedelijke nacht. Maar wie bepaalt wat er met camerabeelden gebeurt? En wat is veilig en wat verdacht? We volgen cameraoperators en hun begeleiders in Rotterdam.

 

Cameratoezicht wordt veel ingezet om binnensteden en uitgaansgebieden veiliger te maken en alcoholmisbruik en geweld tegen te gaan. Tegelijkertijd is er veel discussie over de effectiviteit van camera’s en of die opweegt tegen de inbreuk op privacy en mogelijke stereotypering van mensen en groepen. Moeten we cameratoezicht en de steeds verdergaande technologie omarmen of juist weren? Om deze vraag te kunnen beantwoorden is het belangrijk niet alleen te kijken naar het aantal camera’s en hun mogelijkheden, maar ook inzicht te krijgen in de mens achter de lens.

Rotterdam loopt met cameratoezicht voorop binnen Nederland. Het is de enige Nederlandse gemeente met 24/7 toezicht en heef ook de meeste gemeentelijke camera’s voor het handhaven van de openbare orde (420 in 2013). Toezicht houden op het uitgaansleven in de binnenstad is daarbij een van de prioriteiten. Cameratoezicht in combinatie met meer politie en stadstoezichthouders wordt ingezet om de veiligheid op vrijdag- en zaterdagnachten te vergroten. Het stereotiepe beeld van de cameraobservant die eenzaam en onderuitgezakt naar schermen tuurt, gaat in Rotterdam niet op. Hier staan samenwerking en proactief handelen centraal.