Onderzoek: De opwarming van de golfstroom
Vorige week verscheen een nieuw onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Climate Change over het tempo waarin de Atlantische golfstroom opwarmt. Dit artikel van de Utrechtse hoofdonderzoeker René van Westen toont aan dat het risico van het stilvallen van de golfstroom door klimaatverandering groter wordt naarmate de aarde sneller opwarmt. Het onderzoek verscheen na publicatie op de site van de Universiteit Utrecht direct in het nieuws op nu.nl en bij de NOS.
De Atlantische golfstroom, ook wel AMOC genaamd, speelt een vitale rol in het klimaat van Noordwest-Europa. Vanuit de tropen vervoert de golfstroom via de Amerikaanse oostkust warm water richting Nederland. Dankzij deze constante aanvoer van relatief warm zeewater heeft Nederland een relatief milder klimaat dan bijvoorbeeld Canada, dat zich op dezelfde breedtegraad bevind. Dit complexe transportsysteem kan door de opwarming van de aarde en het zeewater afzwakken of mogelijk zelfs stilvallen. Het KNMI detecteerde deze zomer een hittegolf in de Noordzee, wat de noodzaak van onderzoek naar de veranderende dynamieken in de golfstroom alleen maar verder aanstipt.
Over het belang van zijn onderzoek schrijft Van Westen aan het KNAG het volgende:
"Als morgen de wereldwijde CO2-uitstoot drastisch wordt verminderd, dan kan de aarde nog steeds opwarmen als er netto meer broeikasgassen in de atmosfeer komen. Als we echt netto nul uitstoot zouden bereiken, waarbij de atmosferische CO2-concentratie gelijk blijft, dan zal de opwarming nog wel enige tijd doorgaan, maar dat zal steeds trager verlopen. Sowieso zal die vertraging pas na enkele jaren tot decennia worden opgemerkt, omdat het klimaatsysteem nog ver van het nieuwe evenwicht is verwijderd.
Een van de belangrijkste boodschappen van onze laatste studie is dat het huidige opwarmingstempo naar beneden moet om de waarschijnlijkheid van een AMOC ineenstorting te verkleinen. Huidig beleid is voornamelijk gericht om het uiteindelijke opwarmingsniveau te beperken, bijvoorbeeld de beoogde maximale opwarming van twee graden in 2100 volgens het klimaatakkoord van Parijs, maar er is geen beleid om de huidige snelheid te beperken.
Er zijn ook suggesties om tijdelijk het +2C level te overschieten. Dankzij de mogelijke ontwikkeling van moderne technologieën die CO2 weer uit de atmosfeer halen, kan de Aarde afkoelen tot onder het +2C level. Alleen voor de AMOC kan het dan al te laat zijn, omdat de huidige snelheid van belang is en niet die totale opwarming. Daarom moet het internationale beleidsperspectief worden aangepast van de lange termijn naar de korte termijn. De huidige opwarming van nu beperken zal waarschijnlijk ook positief uitvallen om de totale opwarming te beperken."
Meer lezen over de golfstroom en klimaatverandering?