O&L 2026 | 4
Onderzoek duurzaamheid in jouw wijk
We schreven er al eens over (Geografie 2023-8), maar de moeite waard om nog een keer te tippen: Floor Gunzeln heeft in 2023 lesmateriaal ontwikkeld waarin leerlingen kennismaken met duurzame initiatieven in de eigen stad en daarbij de eigen omgeving goed leren observeren en werken aan digitale vaardigheden. Willem Korevaar heeft daarvan nu een bewerking gemaakt in WIKIwijs, die je gratis kunt gebruiken én aanpassen aan je schoollocatie.
Terug van weggeweest
In de jaren 1980/1990 was het interactieve computerspel Honger of erosie erg populair onder docenten aardrijkskunde en leerlingen. Het stond op een floppie!
Met AI en wat hij zich ervan kon herinneren, heeft Willem Korevaar een nieuwe versie van het spel in elkaar geklust. Doel is dat je als spelers een stabiele situatie laat ontstaan met voldoende voedsel en geen erosie. Allerlei factoren spelen een rol zoals draagkracht van een gebied, bevolkingsgroei en ook toeval zoals natuurrampen. Kortom allerlei factoren die de groei van het dorp kunnen hinderen. ‘Ik nodig iedereen uit om het te spelen (met en door leerlingen)’, aldus Willem. Je kunt het direct online spelen.
Geo in beeld: Groen Goud (1 & 2)
Ruim baan voor de Tegenlicht-klassieker Groen Goud (circa 49 minuten) uit 2012 en het tweede deel uit 2014 (circa 48 minuten) over erosie en bodemdegradatie. Voor veel leerlingen is dit een taai en weinig aansprekend thema in het aardrijkskunde-programma, omdat het vaak ver van huis speelt, maar vooral omdat het zo somber maakt. In de methodes staat het immers vaak beschreven als een bijna per definitie neergaande spiraal: te veel geiten eten alle groen op, daardoor kan de bodem geen water meer opnemen, waardoor alles wegspoelt, enzovoort.
Het knappe aan deze Tegenlicht-afleveringen is dat de zaken worden omgedraaid en er juist een positief gevoel ontstaat. Mijn leerlingen keken ieder jaar met open mond hoe dit nou mogelijk was. John D. Liu, de hoofdpersoon, laat zien hoe een paar simpele hekjes al een verschil kunnen maken. Vooral het verhaal over de wetlands in Rwanda is mooi. Door boeren weg te houden van berghellingen, ontstond er weer begroeiing, die water vasthield en dit langzaam afgaf aan de bodem. Daardoor kwamen verdwenen stroompjes weer tevoorschijn, liep het stuwmeer weer vol en hoefde hoofdstad Kigali geen dieselgeneratoren te gebruiken voor elektriciteit. Andere voorbeelden uit Egypte (waar de woestijn wordt teruggedrongen), het Chinese lössplateau en Jordanië tonen aan dat dit overal kan. Wanneer je als overheid maar durft in te grijpen, kun je veel ombuigen ten goede. Let op: op de site van School-tv staat enkel een korte samenvatting van deel 1.