In een mooie, rustige herfstweek lopen we een stuk van het Marskramerpad. Van Oldenzaal naar Holten. Het is het pad waarlangs vroeger de marskramers, de tödden, de kiepenkerls en ook de hannekemaaiers vanuit Duitsland liepen om hier te komen handelen en werken. We hebben er die gekke woorden aan overgehouden en ook een paar grote warenhuizen als C&A, Peek & Kloppenburg en de eerdere V&D. En dus het Marskramerpad. 

Geef je het landschap het woord, dan kom je tot andere inzichten. We doen als mens een stapje terug. Onze bemoeienis en omgang met de aarde zijn immers niet in alle opzichten gelukkig. Dat is de essentie van het initiatief ‘de IJssel anders’. In dat kader was er een vijfdaagse wandeling langs de IJzer – verwant én met een eigen verhaal. 

Over de verandering van Nederland sinds WOII

Op ‘de Dag des Doods’, zoals de voorman van Farmers Defence Force de dag noemt waarop de Kamer over de stikstofplannen stemt – ik dacht eerst ‘wat een grootspraak’, maar in de maanden erna blijkt hij er niet zover naast te zitten – hebben we een kleine familiereünie op onze geboortegrond in Maasbree. 

het pad – surveyors – Brexit – toerisme & honden – Hunstanton Hall – the Wash – White Wash – het begin

In het januarinummer van Geografie breekt Gerard Hendrix een lans voor de associatieve landschapsbeschrijving van W. Sebald in diens Ringen van Saturnus. In het najaar van 2021 onderneemt Hendrix een wandeling in de stijl van Sebald om daarvan een denkbeeldig nieuw hoofdstuk te maken, toe te voegen aan diens roman. Dit is het vervolg van ‘Het pad terug’.

De landschapsbiografie put uit disciplines als archeologie, erfgoedgeschiedenis en geografie en beschrijft het landschap – landelijk en stedelijk – als de uitkomst van fysieke en vooral ook sociale processen van ‘gewone’ mensen, met ruimte voor toevallige gebeurtenissen. Gerard Hendrix, geograaf en erfgoedhistoricus, breekt een lans voor de schrijfstijl van W.G. Sebald in De ringen van Saturnus en voegt aan diens travelogue zelf een nieuw hoofdstuk toe met ‘Het pad terug’. Een drieluik.  

In de prachtige nazomer van 2021 lopen Lies en ik de Peddars Way en het Norfolk Coast Path, een van de lange-afstandswandelpaden in Engeland. Een makkelijk pad. Maar toch. We lopen het rechtsom. Van Thetford naar Hopton on Sea. Het verslag is linksom en begint bij het einde, net niet bij Hopton on Sea maar in Great Yarmouth.

Kunst en landschap komen samen in landschapskunst, land art. Afgelopen jaar waren er fraaie landschapsmanifestaties in Noord-Groningen, de IJsselvallei en Münster. De bron van land art ligt in de jaren 1960-70, in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Geograaf en erfgoeddeskundige Gerard Hendrix ging op zoek.