Klimaatverandering beïnvloedt de Nederlandse akkerbouw. Zowel positief, een langer groeiseizoen en meer mogelijkheden voor verbouw van diverse gewassen, als negatief, bijvoorbeeld schade door hevige neerslag. Idske Vermaat onderzocht voor haar profielwerkstuk welke maatregelen we moeten nemen om met deze gevolgen om te gaan.

Getijdenenergie bestaat al lang, maar is weggedrukt door de bekendere zonne- en windenergie. Nu, in tijden van klimaatverandering en duurzaamheid, komt het weer in de belangstelling te staan. Niet zo gek, want het is niet alleen hernieuwbaar, maar ook altijd aanwezig. Het is echter niet alleen rozengeur en maneschijn, want er moet rekening gehouden worden met eventuele negatieve effecten voor de estuaria waarin het wordt opgewekt.

Het gebruik van Geo-ICT in de klas neemt toe, geholpen door snellere computers en internetverbindingen op school, en een groeiend aanbod van (gratis) applicaties en lesmaterialen. GIS is nu ook beter ingebed in de nieuwe curricula voor havo en vwo. Aardrijkskundeonderwijs met GIS draagt zo bij aan de digitale geletterdheid van jongeren én de verwerving van ‘krachtige kennis’.  

Wat ooit begon als een set Kadasterkaarten voor het onderwijs, groeide uit tot een flinke website: EduGIS. Die biedt nu een breed spectrum aan educatieve toepassingen van digitale ruimtelijke informatie. 

Nu GIS goed is geïntegreerd met internet en smartphonetechnologie, kun je allerlei leuke, korte opdrachten opzetten waarbij leerlingen met hun mobieltjes data verzamelen in het veld en deze vervolgens visualiseren en analyseren in GIS.

Diverse nieuwe webapplicaties bieden digitale kaarten met informatie over vraagstukken rond te veel water. Om die kaarten te kunnen gebruiken moet je wel het verschil kennen tussen overstromingen en wateroverlast. En je weg weten te vinden in de bijbehorende kaarten. Een eerste inventarisatie. 

Extra module wateroverlast

Sinds kort heeft de lesmodule over overstromingen er een broertje bij gekregen, die zich richt op wateroverlast in het stedelijk gebied. Beide modules zijn beschikbaar via waterophetschoolplein.nl.

Het onderwerp ‘voorzieningen’ biedt allerlei mogelijkheden om leerlingen onderzoek te laten doen en daarbij GIS te gebruiken. Zo doen ze vaardigheden op in onderzoek, geografisch denken en werken met ICT. Om te beginnen: twee veldwerkopdrachten met GIS.

Twee verdiepende opdrachten

Het karteren van winkels en analyseren van de kaarten zoals in de veldwerkopdrachten op biedt interessante inzichten, maar levert ook vragen op. Om die te beantwoorden moet je verder inzoomen en bijvoorbeeld kijken naar de herkomst en kenmerken van de bezoekers. Daarom hier twee verdiepende opdrachten. 

Een PO met veldwerk en GIS

Tjeerd Roosjen van het Baudartius College in Zutphen voert ieder jaar een uitgebreide praktische opdracht uit met zijn bovenbouwklas rond de centrale vraag: Welke factoren verklaren de verschillen in grootte van verzorgingsgebieden? Hij gebruikt daarbij Excel en QGIS.