een zelfstandig Catalonië splijt de Spaanse samenleving

Catalonië gaat ervan uit dat na de onafhankelijkheid zestien miljard euro extra te besteden is. Voorstanders van de onafhankelijkheid wijzen erop dat Catalonië miljarden euro’s per jaar meer belasting afdraagt dan het terugkrijgt vanuit Madrid. Hun leus: ‘Espanya ens roba’: ’Spanje berooft ons’. Ondertussen dreigt een economische ramp.

Kathmandu, 25 april 2015; Haïti, 12 januari 2010; Sumatra, 26 december 2004. Dit zijn data van zware aardbevingen die binnen enkele minuten het leven eisten van duizenden mannen, vrouwen en kinderen. Door grafiet in breukzones te meten kan het risico op een aardbeving beter worden ingeschat, waardoor zulke rampen in de toekomst hopelijk minder levens kosten.

De zoektocht naar duurzame energiebronnen is enorm belangrijk geworden met oog op klimaatverandering en de opkomende schaarste van fossiele brandstoffen. Naast de opwekking van energie uit zonnestraling en windkracht, heeft energie generatie aan de hand van getijdenstromingen veel potentie. In Engeland zijn al lang plannen om de zogeheten Severn Barrage te bouwen: een dam die energie opwekt door gebruik te maken van getijdenverschillen.

Het gebied rondom de Noordpool was lange tijd moeilijk toegankelijk en daardoor niet echt interessant voor de omringende landen. Door klimaatverandering en het smelten van het zee-ijs is dat snel aan het veranderen. Dat biedt kansen die vooral de Russen weten te benutten.

In het geostrategische spel rond de Noordpool beschikken de Russen over een instrument dat andere staten ontberen: sterke ijsbrekers. Dat doet de regionale machtsbalans doorslaan in het voordeel van de Russen.

Van Rusland wordt wel gezegd dat het een gevangene van zijn eigen geografie is. De drang naar ijsvrije havens bepaalt al eeuwenlang het buitenlands beleid. Daarom annexeerden de Russen de Krim en zien ze nieuwe perspectieven in het afsmelten van poolijs.

Onlangs maakte Nederland kennis met een bijzonder natuurverschijnsel, de meteorologische tsunami, afgekort meteo-tsunami. Het fenomeen komt hier wel meer voor, maar minder heftig en tamelijk onopgemerkt. Door de toename van extreem weer kan het in de toekomst vaker en in heftiger vormen optreden. 

Salomon Kroonenberg duikt in de ‘Surinaamse erfenis’ van professor Jan Pieter Bakker, de grote man van de Amsterdamse fysisch geografen in de jaren 1940-60. Omdat Bakker veel bevindingen publiceerde in congresbundels en gedenkboeken van collega’s in Duitsland, Frankrijk en Oost-Europa, bleven zijn inzichten vrijwel onbekend in Suriname. 

China heeft een ambitieus plan gelanceerd om de verbindingen met Europa te verbeteren. De EU-lidstaten hebben nog moeite met een gezamenlijk antwoord. Maar er zijn al heel wat ontwikkelingen gaande. Vooral steden en regio’s haken gretig aan. 

Met OBOR treedt Beijing het nabije buitenland van Rusland binnen. In Centraal Azië (en vooral aan de westkant) komen de invloeden van drie geopolitieke machtscentra bij elkaar.