De nieuwe Geografie is uit. Als tijdschrift bieden we achtergrondinformatie bij de situatie in de wereld. Daarin zijn we niet actueel, maar proberen we de ontwikkelingen bij te benen. In ons blad is dat moeilijker dan via onze digitale media. Op geografie.nl is een overzicht te vinden van bronnen om te gebruiken bij onderwijs over de oorlog in Oekraïne. Relevante artikelen die eerder zijn verschenen in Geografie en op de website, zijn ondergebracht in het online dossier Oekraïne & Rusland. Veel van deze informatie blijkt verrassend bruikbaar in het duiden van de gebeurtenissen. We vroegen twee auteurs om een update van hun eerdere bijdragen. Deze treft u aan in dit nummer van Geografie. Germ Janmaat vertelt vanuit Londen over de taalstrijd rondom het Oekraïens en Russisch. Het belang hiervan wordt nog eens onderschreven door een van de zes voorwaarden die de Russische president Poetin stelt voor beëindiging van de oorlog. Namelijk dat er bescherming moeten komen voor de Russische taal in Oekraïne.

• Erisman, J.W., e.a. Stikstof. De sluipende effecten op natuur en gezondheid
• Brunt, A., Haverkate, J., & Den Ouden, L. Atlas van Twickel
• Zwier, G.J. Noordwaarts
• Asterix en de Griffioen
• Van Bokkum, M. Grensstreken. Waarom grenzen liggen waar ze liggen.
• Van Nes, A., & Yanu, C. Introduction to Space Syntax in Urban Studies

Acht jaar geleden sloot Germ Janmaat in het interview ‘Taalstrijd in de Oekraïne’ (Geografie mei 2014) af met de opmerking dat het verminderen van gevoelde verschillen tussen Russisch en Oekraïens sprekenden de enige manier zou zijn om het land bijeen te houden. Dat scenario voorzag niet in een interventie van buiten, zo vertelt hij telefonisch vanuit Londen.

Op 28 februari jl. gaf Leo Paul in een snel georganiseerd KNAG-webinar aan AK-docenten uitleg over het ontstaan van de Oekraïense grenzen, om te gebruiken in hun lessen. Dit artikel vormt hiervan de weerslag, met de nodige aanvullingen naar aanleiding van vragen.

In 2015 beschreef Henk Donkers in Geografie hoe Oekraïne – in reactie op de Russische annexatie van de Krim in 2014 – de watertoevoer naar het schiereiland blokkeerde. Dit leidde tot een groot watertekort. Volgens Russische berichtgeving heeft Poetin de blokkade afgelopen februari laten opblazen.  

Als de Bondsdag in 1991 besluit dat Berlijn de hoofdstad van het herenigde Duitsland moet worden, vreest menigeen dat Bonn in een crisis terecht komt. Die zorg blijkt ongegrond: Bonn is nog steeds een ambtenarenstad en heeft zich daarnaast ontwikkeld tot het Duitse VN-hoofdkwartier en een toplocatie op het gebied van zakelijke dienstverlening.

Nooit eerder waren ruimtelijke data zo duidelijk aanwezig en beschikbaar als tijdens de covid-19-pandemie. Nationaal en internationaal zijn er talloze dashboards en trackers die covid-19-data beschikbaar stellen. Goed nieuws voor de geografie zou je zeggen. Maar wat laten ze zien?

In november deden Evert Meijers en Ton van Rietbergen op de opiniepagina van de Volkskrant een oproep aan het kabinet-in-wording om investeringen van het Rijk meer over het land te spreiden. Wat volgde was een hoop getwitter uit alle hoeken van het land. Maar beide geografen wilden zeker ook een inhoudelijk debat met collega’s voeren. Vandaar de plaatsing van een uitgebreider artikel in het februarinummer van Geografie. En daarop kwamen inderdaad reacties binnen. Dit is er één van.