Met Zuid-Amerika (vwo) en Brazilië (havo) als nieuwe examenregio’s is de roep om informatie over de regio onder docenten sterk toegenomen. Het is dus niet toevallig dat Latijns-Amerika, een regio in beweging verschijnt, met een mooie bundeling van geografische onderwerpen.

 

Weinig dingen zijn zo ingrijpend veranderd als de wereld van het universitaire sociaal-geografische onderzoek in Nederland. De wetenschappelijke wereld rondom geografie lijkt nu in niets meer op die van een aantal decennia geleden, zo schrijft Ben de Pater in deze column.

De zomervakantie is achter de rug, we kijken met weemoed terug naar die heerlijke plekken in Frankrijk, Italië en Griekenland waar we onze vakanties doorbrachten. Maar hebben we eigenlijk wel een idee van wáár we geweest zijn? Onze topografische kennis van Europese bestemmingen blijkt niet altijd te kloppen. Ben de Pater schreef hier eerder al een column over, maar deze is nog niet verouderd.

Decennialang was Doreen Massey (1944-2016) de bekendste vrouwelijke sociaal geograaf wereldwijd: socialistisch, feministisch en fan van FC Liverpool.

 

Voor de Tweede Wereldoorlog dienden geografen voornamelijk koloniale belangen. Maar geleidelijk kregen zij ook oog voor andere zaken, zoals ‘volksverheffing’, ruimtelijke inrichting en armoedegebieden in eigen land. Bijvoorbeeld in Groot-Brittannië en Nederland.

De afgelopen decennia portretteerden vakhistorici de geografie van rond 1900 als een vakgebied dat koloniale en nationale belangen diende. Terecht. Maar er was ook plaats voor tegengeluiden, vooral van twee anarchistische geografen met ‘zeldzame zielenadel’.

 

In maart verschijnt Europa: een nieuwe geografie. Daarin ook ruim aandacht voor de ontwikkelingen in het luchtverkeer en toerisme. Als voorproefje in Geografie een korte beschouwing over de aantrekkingskracht van low-cost carriers en het wensdenken van regionale luchthavens.

 

Dick Rozing herontdekte in 2004 de ‘vergeten’ fotoserie uit Nederlands-Indië en ging op speurtocht. Wie waren de initiatiefnemers, wat waren hun idealen en waar zijn de foto’s genomen? We tonen hier enkele foto’s met fragmenten van de oorspronkelijke toelichtingen.

Het is een aloude geografische vraag: heeft de natuurlijke omgeving invloed op conflicten? Leidt opwarming van het klimaat bijvoorbeeld tot meer oorlog? Onderzoeken spreken elkaar tegen.

In de beleving heeft Europa een andere vorm dan in de werkelijkheid. Afstanden tot Oost-Europese steden worden overschat – ondanks het einde van de Koude Oorlog en de uitbreiding van de EU. Zuid-Europa schatten we juist te dichtbij. Speelt toerisme een rol? Of vertekende kaarten?