Deel 1: Tunesië - Algerije

Najaar 2019 reisde geograaf-journalist Anthon Keuchenius via Civitavecchia, Tunesië en Algerije naar Atar in Mauritanië. Daarvoor moet je dwars door de Sahara. Gekkenwerk, aldus een hoffelijke officier. Een verslag in twee delen.

De deeleconomie is in opkomst en verandert van karakter. Zij manifesteert zich bij uitstek in steden. Die kunnen er verschillend mee omgaan. Dat bepaalt of de deeleconomie bijdraagt tot meer of tot minder humane steden.

Van welke kant je Drenthe ook binnenrijdt, om het sinds eind 19e eeuw zo geroemde, arcadische landschap waar te nemen, moet je goed kijken. Het is veelal een rationeel verkaveld agrarisch landschap. Over de ‘beeldkwaliteit’ ervan zal ik niet twisten, maar het kleinschalige esdorpenlandschap is niet in één oogopslag herkenbaar.

Na drie reizen door Groenland in 2015, 2018 en 2019 en na alles wat ik over het land heb gelezen en besproken met Groenlanders en Denen, dringt de vraag zich aan me op hoe het verder zal gaan met Groenland. Zal het zich uiteindelijk weten los te maken van ‘moederland’ Denemarken, waarvan Groenland sinds 1814 een kolonie is?

Het noordelijke deel van de in totaal 2,1 miljoen vierkante kilometer die de Amerikanen in 1803 kochten van Frankrijk, de zogeheten Louisiana Purchase (zie Geografie september 2019), werd allang bewoond door verspreide groepen inheemse volken, in totaal zo’n 600.000 mensen. Zij waren goeddeels onkundig van de koloniale transactie en leefden hun levens zoals altijd. Maar niet voor lang: spoedig zouden de Sioux (tegenwoordig Lakota), Cheyenne, Crow en vele andere stammen overspoeld worden door ‘Amerika’.

Vroeger rookte iedereen. Nou ja, bijna iedereen. In 1970 rookte driekwart van de mannen en vier op de tien vrouwen. Mijn vader stak in die tijd de ene sigaret met de andere aan en wist er per dag twee pakjes Camel zonder filter doorheen te jagen. Die sigaretten kocht hij per slof (tien pakjes) bij de sigarenboer bij ons om de hoek op de Van Hogendorplaan in Vlaardingen. En wij rookten gezellig mee, thuis en in de auto. Nog los van het opgroeien in het door de chemische dampen van Pernis bewalmde Vlaardingen van die tijd, zal dat meeroken niet bepaald bevorderlijk zijn geweest voor onze levensverwachting. Nou goed, we gaan het zien. Mijn vader is in elk geval niet echt oud geworden.

• Rietbergen, T. van. Globalisering: ramp of redding? Een speurtocht naar de oorzaken van milieuproblemen en ongelijkheid.
• Farrier, D. Voetafdrukken. Op zoek naar fossielen van de toekomst.
• Hajer, M., Pelzer, P. e.a. Neighbourhoods for the Future. A Plea for a Social and Ecological Urbanism.
• Nijenhuis, C. Waddenwolf. De opzienbarende geschiedenis van een jonkheer die de Waddenzee wilde droogleggen.

Watermanagement en duurzame ontwikkelingsdoelen

De verandering van het klimaat doet veel met rivier- en deltagebieden en hun bewoners: overstromingen, vervuiling en andere bedreigingen. Een toegankelijke interactieve tool van het Planbureau van de Leefomgeving (PBL) helpt deltagebieden en hun rivieren beter te begrijpen. Met deze tool onderzoek je zelf hoe we deze gebieden op een duurzame manier veiliger en leefbaarder kunnen houden voor toekomstige generaties.

Online slumtour Kibera

Struinen door de grootste sloppenwijk van Nairobi met een gids die ingaat op vragen van je leerlingen. Dát is nog eens indringend. Corona is nu de grote spelbreker en misschien zet je ook vraagtekens bij zo’n westerse invasie. Maar online kan het wél en als de klas open, niet vooringenomen vragen stelt, vermijd je de clichébeelden en verruim je echt hun blikveld.  

Klimaatverandering is van alle tijden, maar de versnelde opwarming van de aarde door enorme uitstoot van broeikasgassen heeft gevaarlijke gevolgen. Hoog tijd om daar wat aan te doen, vinden velen. Naomi Klein schreef met hulp van Rebecca Stefoff daartoe onlangs Hoe je ALLES kunt veranderen met als ondertitel De onmisbare gids voor jonge klimaatactivisten. Een interessant boek voor tieners over klimaatverandering dat sterk leunt op eerder werk van Klein over globalisering en milieu. Een must-read: helder, intrigerend en praktisch.