Door een onduidelijkheid in de vaststelling van de grens na de Napoleontische periode ontstond in 1816 een gebiedje aan de Nederlands-Pruisische grens, waar beide landen het gezag deelden. Dit ‘tijdelijke’ Neutraal-Moresnet bestond uiteindelijk 103 jaar. Peter van der Krogt, voormalig Jansonius-conservator van het Allard Pierson, vatte een passie op voor deze cartografische legpuzzel. 

Kaarten werden vroeger gedrukt van koperplaten, waarin de lijnen en letters waren gegraveerd en/of geëtst. Een van de voordelen van dit procedé was dat de graveur na verloop van tijd wijzigingen in de plaat kon aanbrengen. De kaart van Gelderland van Frederick de Wit uit de 2e helft van de 17e eeuw is maar liefst negenmaal gewijzigd, zodat er tien verschillende ‘staten’ van die kaart zijn.

In de collectie van het KNAG bij het Allard Pierson in Amsterdam bevindt zich deze kaart van Nederlands-Indië uit 1873. Vooral de rode tekst rechts onderin intrigeert. Want wat is een ‘premie-kaart’?

Aan de hand van twee willekeurig gekozen kaarten uit de collectie van het KNAG laten de auteurs zien dat je een kaart op allerlei manieren kunt analyseren en interpreteren. Ze gebruiken daarvoor het handboek Oude kaarten lezen, waaraan ze zelf meeschreven. Dat smaakt naar meer.