De Gaiahypothese stelt dat de aarde een levend, zelfregulerend organisme is. Tom Wils over heilige bomen in Ehtiopië.

Een van de weinig opgemerkte verrassingen in het laatste IPCC-rapport was de aandacht voor geo-engineering, het bewust grootschalig ingrijpen in het klimaatsysteem op aarde. Steeds meer wetenschappers zien daarin een ‘Plan B’ voor het geval klimaatmitigatie en -adaptatie tekortschieten. Wat is geo-engineering precies en wat zijn de risico’s?

 

Mike Hulme, geograaf en een van de meest geciteerde klimaatwetenschappers, is een verklaard tegenstander van geo-engineering en pleit voor alternatieve strategieën. Geografen kunnen daarin volgens hem een belangrijke rol spelen.

 

Op de slotconferentie Klimaat voor Ruimte afgelopen december barstte het van de praktische ideeën voor aanpassingen aan het veranderende klimaat. Ook scholen kwamen met creatieve oplossingen.

Alle rivieren in Azië worden gevoed door de gletsjers en sneeuwvelden van de Himalaya en het Tibetaanse plateau. Deze ‘watertorens’ worden bedreigd door opwarming, maar het effect op de waterbeschikbaarheid en voedselzekerheid benedenstrooms varieert sterk. Terwijl de landbouwgebieden langs de Indus en Brahmaputra met grote droogten worden bedreigd, zal het langs de Gele rivier juist natter worden.

Ondanks de moeilijke bereikbaarheid en barre weersomstandigheden op grote hoogte in de Himalaya, doet een onderzoeksgroep uit Utrecht zijn uiterste best om daar weergegevens te verzamelen. Die gegevens geven belangrijk inzicht in de gehele waterkringloop op zulke hoogte. We zijn dan ook een stap dichter bij het begrijpen van de waterhuishouding in de Himalaya, de bron van drinkwater voor bijna een miljard mensen.

Gebiedsgerichte aanpak in het Buijtenland van Rhoon

De Nederlandse landbouw bevindt zich op een kruispunt. Luid klinkt de roep om een fundamentele koerswijziging: van meer naar beter, van productie naar waardecreatie. De gebiedsgerichte aanpak in het Buijtenland van Rhoon mag geen tijdelijk experiment blijven.

De actualisatie van de examenprogramma’s is in volle gang – ook bij aardrijkskunde. Twee leden van de subcommissie aardrijkskunde gaan met een lid van de advieskring in gesprek over de voortgang en de keuzes die nu op tafel liggen. Tussen februari en april vindt de laatste advieskringperiode plaats – een belangrijk moment om als docent via het KNAG invloed uit te oefenen. 

• Van der Maas, M. De stad en de auto. Op weg naar een auto-onafhankelijke mens.
• Sebestyen, V. Boedapest. Tussen Oost en West.
• Debeuf, K. Wat je moet weten om het Midden-Oosten te begrijpen.
• Bouras, N. e.a. (red). Wereldsteden van de Lage Landen. Stadsgeschiedenis van Nederland en België.
• Ten Brinke, W. Van Zuid naar Noord. Hoe het verschuivende klimaat het leven in Europa raakt.
• Vince, G. De eeuw van de nomade. Hoe we de klimaatramp kunnen overleven.

De afgelopen twee jaar heeft de jury van de Glazen Globe weer veel boeken gelezen en beoordeeld om een gemotiveerde keuze te kunnen maken voor het allerbeste geografische jeugdboek. Wat is thuis? Over wonen, leven, weggaan en aankomen rolde als winnende titel uit de bus. De jury tipt ook vijf andere boeken.