Het gebied rondom de Noordpool was lange tijd moeilijk toegankelijk en daardoor niet echt interessant voor de omringende landen. Door klimaatverandering en het smelten van het zee-ijs is dat snel aan het veranderen. Dat biedt kansen die vooral de Russen weten te benutten.

Egbert van der Zee was in Zuid-Afrika en schrok van de gevolgen van klimaatverandering daar. Vooral droogte is een groot probleem. Zoals het nu lijkt, is het water begin 2018 op, en niemand weet wat er dan gaat gebeuren. De zeer kwetsbare economie, en het kwetsbaardere ecosysteem lijden zwaar onder de recente droogte. Dit gebied is een van de vele frontlinies in de wereldwijde ‘war on climate change’.

In augustus reisde een groep Nederlandse wetenschappers twee weken naar Svalbard (Spitsbergen). Daar deden zij onderzoek naar de effecten van klimaatverandering in poolgebieden. Door vergelijking met eerder onderzoek ontstaat een goed beeld van de veranderingen.

In de loop van duizenden jaren veranderen rivieren hun koers onder invloed van zeespiegelstijgingen, bodembeweging en klimaatverandering. Maar in de Rijn-Maasdelta werden dergelijke ‘avulsies’ de laatste 8500 jaar ook door het riviersysteem zelf ingegeven.

De dwaze geografie van aardolieverspilling

The Age of Stupid is een indrukwekkend docudrama dat afgelopen jaar veelvuldig werd ingezet in het debat over klimaatverandering om mensen te doordringen van de noodzaak nu maatregelen te nemen. Maar de film gaat in de eerste plaats over de verspilling van aardolie in ons dwaze tijdperk.

Binnen twee dagen was zijn workshop over AI op de KNAG Onderwijsdag volgeboekt. In deze reeks neemt Martin Bakker, docent aardrijkskunde en natuur, leven en technologie (NLT) op het Segbroek College in Den Haag, ons mee in de persoonlijke, pedagogische en geopolitieke aspecten van AI in de klas.

Niet alleen de professionals moeten mee in de beweging naar integraal denken en doen. Veel leerlingen krijgen onderwijs binnen strakke vakinhoudelijke kaders. Met het lespakket Systeemdenken in de openbare ruimte oefenen ze in een concrete casus, dicht bij huis.   

Marc ter Horst van Schrijvers voor toekomst vertelt over de bundel Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld en manieren om deze in te zetten in de klas. In deze deelsessie ga je zelf met opdrachten aan de slag en ervaar je zo hoe je leerlingen aan het schrijven (en praten) krijgt over klimaatverandering.

Ontdek tijdens deze deelsessie op de KNAG Onderwijsdag hoe je met jouw leerlingen onderzoekt of jullie schoolplein klimaatbestendig is: zo wordt een abstract en groot probleem als klimaatverandering ineens klein en concreet voor leerlingen.

• Reumer, J. De reuzensalamander. Een geschiedenis van de paleontologie. Lias, 414 p., gebonden, geïllustreerd, € 35.
• Baaijens, A. In gesprek met de Noordzee. Op zoek naar een nieuwe relatie met natuur. Atlas Contact, 192 p., € 23.
• Von Hebel, F. Expeditie Spitsbergen. Ooggetuigenverslag van klimaatverandering. Noordboek, 199 p., € 22,90.
• Amrith, S. De brandende aarde. Hoe de mens de aarde veranderde. Athenaeum, 496 p., € 30.
• Spits, J. Onder het bladerdak. Tweeduizend jaar woudgeschiedenis. Van Oorschot, 301 p., € 25.
• Bjornerud, M. Het verborgen leven van stenen. Een geologische biografie van de aarde. Ten Have, 304 p., € 23.