In de Golfregio botsen landen en systemen, geopolitiek én aardwetenschappelijk. Het Midden-Oosten herbergt grote voorraden olie en aardgas, waarvan een flink deel van de wereld afhankelijk is. En zowel die rijke voorraden als de nauwe Straat van Hormuz zijn de uitkomst van een continentale botsing die al tientallen miljoenen jaren duurt.

Op het kruispunt van continenten en wereldmachten ligt een smalle waterweg, de Straat van Hormuz. Al eeuwenlang vormt deze doorgang het brandpunt van handel, energietransport en geopolitieke spanning. Wie de Straat controleert, oefent invloed uit ver voorbij haar oevers. 

In het eerste deel over de Historische atlas van het Midden-Oosten belichtten we de kaarten over rijke geschiedenis van de regio. Maar de atlas besteedt ook aandacht aan de actualiteit en de positie van het Midden-Oosten in de wereld.

Europese leiders zoeken naar nieuwe samenwerkingsverbanden vanwege de Russische dreiging en de niet-meer-zo-zekere bescherming van de VS. Kernwapens staan als afschrikking minder centraal, maar vormen nog steeds een gevaar. Er is nieuwe diplomatie nodig gericht op wapenbeheersing van ook emerging and disruptive technologies, zoals AI en drones, en nieuwe partners.

De parken Sonsbeek, Zijpendaal en Gulden Bodem vormen één groot koelsysteem dat frisse lucht naar de Arnhemse binnenstad stuwt. Door de hoogteverschillen, open dalen, vijvers en beken spelen ze een cruciale rol bij de vermindering van hittestress.

Op het Nederlandse platteland spelen grote opgaven. Zo dwingt de klimaatverandering tot adaptatie, mitigatie en een energietransitie. Dat vereist ruimte voor onder andere waterberging, nieuwe bossen en zonneweiden. De slechte staat van de natuur vraagt om nieuwe keuzes in het ruimtegebruik: een agrarische transitie naar duurzamer productiewijzen en meer ruimte voor nieuwe natuur. En de verstedelijking gaat door. De landbouw, als voornaamste ruimtegebruiker op het platteland, zal opnieuw moeten inschikken. 

Het bord met de tekst ‘Samen staan we sterk, alleen iemand verziekt ons werk!’, waarbij nadrukkelijk naar de provincie werd gewezen, deed de stemming tijdens het fietstochtje geen goed. Het mini-vers ‘Op basis van rapporten gaat het slecht met natuur, dit maakt het extra zuur’ deed mijn bloed ook een beetje koken. Behalve het zielige ondertoontje wordt weer gedaan alsof de wetenschap maar wat doet en vooral tot doel heeft de boeren een oor aan te naaien.

Waarom zijn de continenten lang geleden naar het noorden gedreven? En gaan ze in de verre toekomst weer zuidwaarts?  

Hoe wordt een nieuwsgierige leerling een planeetwetenschapper die internationale aandacht krijgt voor haar onderzoek? Lonneke Roelofs vertelt over haar loopbaan, haar liefde voor onderwijs én de vraagstukken die haar drijven. 

Sinds een paar jaar verschijnen er elk jaar een paar afleveringen van ‘Frontlinie’. In de aflevering van donderdag 11 juni gaat Bram Vermeulen in Libanon kijken hoe journalisten proberen verslag te doen van de oorlog.