Op excursie naar België betekent een week lang vooral taalstrijd, waterwerken, industrieel erfgoed, lintbebouwing, steden, herstructurering, toerisme en natuurlijk het Europees Parlement. Leuk en leerzaam. Of hadden de studenten net zo veel kunnen leren in de bibliotheek?

Aardwetenschappers willen meer aandacht voor aardkunde in het voortgezet onderwijs, want dat bevordert het geo-ecologisch bewustzijn van onze toekomstige bestuurders. Er is geen schoolvak aardkunde, wel aardrijkskunde met ruimte voor fysische geografie. Fysisch geografen kunnen aardrijkskundeleraar worden, maar weinigen doen dat vanwege de sociaal-geografische inslag van het schoolvak. Mogelijk biedt het nieuwe bètavak NLT soelaas.

De hedendaagse kartografie is veelal toepassingsgericht. Een goede kaart is een samenspel tussen inhoud en vorm. Studenten moeten daarom niet alleen worden getraind in het vervaardigen van kaarten, maar ook in het lezen ervan.

Binnen het KNAG leidt de studentenafdeling een kwijnend bestaan. Maar daarbuiten floreren organisaties van geografiestudenten wel. Bijvoorbeeld EGEA, dat ook een lustrum te vieren heeft: deze werd in april 1988 officieel opgericht.

In het aprilnummer van Geografie besprak Virginie Mamadouh het werk van de Amerikaanse journalist/publicist Robert D. Kaplan naar aanleiding van het verschijnen van zijn Revenge of Geography. Zij liet als academisch politiek geografe weinig heel van dat boek en van Kaplans oeuvre. Maar – mits goed ingebed – is dat in het onderwijs juist wel heel bruikbaar.

Een jaar geleden trokken de aardrijkskundesecties van twee Amsterdamse scholen, Vossius en 4e Gymnasium, op studiereis naar IJsland. Zes docenten namen 33 vijfdeklassers in hun kielzog mee. Het was prachtige reclame voor aardrijkskunde.

In 2009-2010 schreef Henk Notté in Geografie een reeks artikelen over aardrijkskunde op de basisschool, waarin hij betoogde dat onze jonge geografen steeds slechter presteren. Vijf scholen uit Staphorst proberen betere resultaten te boeken door aardrijkskunde aan te bieden vanuit de context van de leerling.

Charlotte Dematons’ platenboek Nederland is een regelrechte hit. Deze en andere prachtige prentenbundels schetsen een overzichtelijke wereld voor jong én oud met tal van onder werpen die ook in de aardrijkskundeles aan bod komen. Geweldig lesmateriaal!

Oefeningen om geografie tot leven te brengen

Eind jaren '60 leefde 60 procent van de Indonesiërs onder de armoedegrens, in 2012 is dat 13 procent. Cijfers zijn nuttig om de stormachtige ontwikkeling van het land te duiden. Maar minstens zo belangrijk is je een voorstelling te maken van het leven van de mensen. Billy Gunterman behandelt twee bronnen die de economische versnelling in powerhouse Jakarta verbeelden. Met opdrachten voor gebruik in de klas.

Hoeveel leerlingen kiezen aardrijkskunde in hun profiel omdat zij het interessant of nuttig vinden? Bar weinig, aldus decanen in een onderzoek van het KNAG. Aardrijkskundedocenten moeten hun vak zélf meer promoten bij de leerlingen. Daar kunnen decanen niet aan beginnen.