Op een Amsterdamse middelbare school is geëxperimenteerd met een nieuwe lesmethode over zeespiegelstijging voor leerlingen in de derde klas. Een belangrijke reden hiervoor is dat het thema Nederland echt aan gaat, maar het niet echt lukt om het maatschappelijk debat hierover op gang te brengen. De resultaten laten zien dat leerlingen aangeven een beter beeld te hebben van de toekomst. Opmerkelijk is dat ze zich niet meer zorgen zijn gaan maken door de lessen.

Zonnevelden, windmolenparken, stikstof, biodiversiteit, waterhuishouding, natuurbehoud, economie, woningbouw, recreatie, landbouw… Het is druk in het landelijk gebied. Het landschap en de leefomgeving zullen dan ook de komende decennia flink veranderen. Zo’n verandering vraagt om experts. Daarvoor roept Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) de nieuwe master Duurzame Gebiedstransities in het leven.

Een essay over vijftig jaar curriculum

De onderwijsgeografische ambities van zo’n vijftig jaar geleden zijn lang niet allemaal waargemaakt in de leerplannen en de schoolpraktijk. Maar de inhoud van de aardrijkskunde beweegt wel mee met trends in onderwijs, vak en samenleving.

De Onderwijsdag wordt een vast onderdeel op de KNAG-jaarkalender, met lezingen, workshops en een bedrijvenmarkt, en groeit uit van een bijeenkomst met tweehonderd deelnemers tot een mega-event dat vóór corona meer dan duizend belangstellenden trekt. Daarmee bereikt het evenement wel de grens van wat in deze opzet mogelijk is. De Onderwijsdag is zo populair dat er de laatste jaren mensen teleurgesteld moeten worden. Vanwege (brand)veiligheid en vergunningen is het soms noodzakelijk de inschrijving voortijdig te sluiten.

De kwaliteit van het aardrijkskunde- en geografieonderwijs verbeteren vereist onderzoek. Dat kan op allerlei manieren. Via observaties in de klas, analyse van leerplannen en leerlingenmateriaal en via interviews met leerlingen en docenten. Dit onderzoek neemt de laatste decennia toe en het levert veel op.

Bevlogen en gretig op de KNAG-Onderwijsdag

Wat houdt aardrijkskundeleraren vandaag de dag bezig en waar halen ze hun inspiratie vandaan? Wat hebben ze zien veranderen en waar kan het volgens hen beter? Een openhartig gesprek met collega’s uit het hele land. 

Leerlingen aan het woord over aardrijkskunde 

Over het leven van middelbare scholieren zijn veel boeiende geografische vragen te stellen, bijvoorbeeld over hun ruimtelijk gedrag in de eigen leefomgeving. Maar leven er ook geografische vragen bij scholieren zelf? Hoe denken zij anno 2023 over de wereld? En wat is hun beeld bij het vak aardrijkskunde?

Aardrijkskunde op de basisschool in de afgelopen decennia

Sinds de jaren 1970 is het aardrijkskundeonderwijs op de basisschool en op de pabo flink veranderd. Het vak maakt steeds vaker deel uit van een groter geheel, waarbij de vakkennis in de verdrukking komt. Maar de maatschappelijke relevantie en de rol van de leerling zijn meer op de voorgrond getreden – althans in de doelstellingen van vak- en leergebied.

Ruim 1700 leerlingen deden dit jaar mee aan de zeventiende editie van de GeoWeek. Er waren diverse leuke expedities voor leerlingen van het basis- en middelbaar onderwijs om uit te kiezen. In totaal werkten er zo’n 50 bedrijven uit de bodem-, water of geo-sector mee aan de GeoWeek. Ze organiseerden een gastles, veldwerk of bedrijfsbezoek.

Als je docenten vraagt naar de grootste verandering in het aardrijkskundeonderwijs van de afgelopen jaren, noemen ze digitalisering en geo-ict vaak als eerste. De introductie en diffusie van geo-ict gingen echter met horten en stoten, en nog steeds zijn er uitdagingen.