Op woensdag 22 april is op NPO2 het eerste van twee delen te zien over het verhaal van Pavel Talankin uit 2025. Deze Russische basisschooldocent uit Karabasj bij het Oeral-gebergte ziet het onderwijs in Rusland vanaf 2022 enorm veranderen. Oekraïne is binnengevallen door Rusland en dus moeten de leerlingen-geesten zodanig gekneed worden dat ze hun leven in de toekomst willen geven voor ‘Moedertje Rusland’. Een autocraat als Poetin, zeer bedreven in alle vormen van propaganda, weet als geen ander dat “oorlogen niet worden gewonnen door generaals maar door leraren”. Voor een individualistische bevolking als de Nederlandse blijft het bizar dat je zodanig geïndoctrineerd kunt worden dat je leven voor je vaderland zou kunnen geven. Als docent vroeg ik wel eens aan mijn leerlingen: ‘wie is bereid te sterven voor koning Willem-Alexander en het vaderland’ waarop de klas in een luid gelach uitbarstte. Maar wanneer je op school leert marcheren op marsmuziek, patriottische liederen moet opdreunen en brieven aan frontsoldaten moet schrijven, dan kan het snel gaan met de cursus ‘hersenspoelen’.
Te kijken via NPO2 vanaf 22 april om 20.30 uur en op steamingsdiensten.
Oordeel: ★★★★★
Sterren hoef je eigenlijk niet meer te geven als een documentaire een Oscar wint. Dan spreekt het gouden beeldje al voor zichzelf. Maar voor al die docenten die wel eens twijfelen aan de invloed die ze hebben op hun leerlingen is deze documentaire verplichte kost. Want die man of vrouw voor de klas kan een enorm verschil maken: het is geen toeval dat veel oud-leerlingen van mij betrokken zijn geraakt bij de politiek en de maatschappij! Aan die knoppen heb ik heel bewust gedraaid in al die jaren voor de klas.