Op zoek naar nieuwe militaire veiligheid

Europese leiders zoeken naar nieuwe samenwerkingsverbanden vanwege de Russische dreiging en de niet-meer-zo-zekere bescherming van de VS. Kernwapens staan als afschrikking minder centraal, maar vormen nog steeds een gevaar. Er is nieuwe diplomatie nodig gericht op wapenbeheersing van ook emerging and disruptive technologies, zoals AI en drones, en nieuwe partners.

Voor de veiligheid van Europa was 2025 een kanteljaar. Vanaf zijn tweede inauguratie als president van de Verenigde Staten ging Trump steeds bruter tekeer tegen de Europese bondgenoten. De Amerikaanse weerzin tegen de Europese Unie werd nog eens krachtig verwoord door vicepresident Vance bij de Veiligheidsconferentie van München in februari en bij de NAVO-top in Den Haag in juni. De Amerikanen drongen andermaal aan op hogere defensie-uitgaven van de bondgenoten, namelijk 5% van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar later is Trump zo gepikeerd over het gebrek aan steun van NAVO-landen in zijn oorlog in Iran, dat hij openlijk speculeert over het verlaten van het bondgenootschap. De ontwikkelingen hebben de Europese defensiesamenwerking in een stroomversnelling gebracht en Nederland is daarbij volop betrokken.