geografie 2026 | 5

Perzische Golf: tektoniek en olie | Historische atlas van het Midden-Oosten | Natuurlijke airco tegen hittestress | Nieuwe militaire veiligheid in de EU | Interview planeetwetenschapper Lonneke Roelofs | Flexibel veldwerk | Nieuw examenprogramma AK: laatste feedbackronde

Kennis
12 juni 2026

Straat van Hormuz en de Perzische Golf

In de Golfregio botsen landen en systemen, geopolitiek én aardwetenschappelijk. Het Midden-Oosten herbergt grote voorraden olie en aardgas, waarvan een flink deel van de wereld afhankelijk is. En zowel die rijke voorraden als de nauwe Straat van Hormuz zijn de uitkomst van een continentale botsing die al tientallen miljoenen jaren duurt.

Geologie
Straat van Hormuz
Kennis
12 juni 2026

Van Fretum Bassora tot Straat van Hormuz

Op het kruispunt van continenten en wereldmachten ligt een smalle waterweg, de Straat van Hormuz. Al eeuwenlang vormt deze doorgang het brandpunt van handel, energietransport en geopolitieke spanning. Wie de Straat controleert, oefent invloed uit ver voorbij haar oevers. 

KNAG-collectie
Cartografie
Straat van Hormuz
Opinie
12 juni 2026

Boekbespreking: Historische atlas van het Midden-Oosten [2]

In het eerste deel over de Historische atlas van het Midden-Oosten belichtten we de kaarten over rijke geschiedenis van de regio. Maar de atlas besteedt ook aandacht aan de actualiteit en de positie van het Midden-Oosten in de wereld.

Boeken
Geschiedenis
Midden-Oosten
Kennis
12 juni 2026

Op zoek naar nieuwe militaire veiligheid

Europese leiders zoeken naar nieuwe samenwerkingsverbanden vanwege de Russische dreiging en de niet-meer-zo-zekere bescherming van de VS. Kernwapens staan als afschrikking minder centraal, maar vormen nog steeds een gevaar. Er is nieuwe diplomatie nodig gericht op wapenbeheersing van ook emerging and disruptive technologies, zoals AI en drones, en nieuwe partners.

Geopolitiek
Kernwapens
Kennis
12 juni 2026

Het beekdalsysteem van de Sint Jansbeek: Natuurlijke airco voor de Arnhemse binnenstad

De parken Sonsbeek, Zijpendaal en Gulden Bodem vormen één groot koelsysteem dat frisse lucht naar de Arnhemse binnenstad stuwt. Door de hoogteverschillen, open dalen, vijvers en beken spelen ze een cruciale rol bij de vermindering van hittestress.

Hittestress
Arnhem
Veluwe
Opinie
12 juni 2026

Betwist platteland: Over landbouw, natuur en leefbaarheid

Op het Nederlandse platteland spelen grote opgaven. Zo dwingt de klimaatverandering tot adaptatie, mitigatie en een energietransitie. Dat vereist ruimte voor onder andere waterberging, nieuwe bossen en zonneweiden. De slechte staat van de natuur vraagt om nieuwe keuzes in het ruimtegebruik: een agrarische transitie naar duurzamer productiewijzen en meer ruimte voor nieuwe natuur. En de verstedelijking gaat door. De landbouw, als voornaamste ruimtegebruiker op het platteland, zal opnieuw moeten inschikken. 

Platteland
Energietransitie
Landbouw
Opinie
12 juni 2026

Is het platteland het kind van de rekening?

Het bord met de tekst ‘Samen staan we sterk, alleen iemand verziekt ons werk!’, waarbij nadrukkelijk naar de provincie werd gewezen, deed de stemming tijdens het fietstochtje geen goed. Het mini-vers ‘Op basis van rapporten gaat het slecht met natuur, dit maakt het extra zuur’ deed mijn bloed ook een beetje koken. Behalve het zielige ondertoontje wordt weer gedaan alsof de wetenschap maar wat doet en vooral tot doel heeft de boeren een oor aan te naaien.

Landbouw
Kennis
12 juni 2026

Continentale drift

Waarom zijn de continenten lang geleden naar het noorden gedreven? En gaan ze in de verre toekomst weer zuidwaarts?  

Onderwijs
Vraag het de geoloog
Platentektoniek
Kennis
12 juni 2026

Planeetwetenschapper Lonneke Roelofs: Nieuwsgierigheid als kompas

Hoe wordt een nieuwsgierige leerling een planeetwetenschapper die internationale aandacht krijgt voor haar onderzoek? Lonneke Roelofs vertelt over haar loopbaan, haar liefde voor onderwijs én de vraagstukken die haar drijven. 

Onderwijs
Onderzoek
Planeetwetenschappen
Kennis
12 juni 2026

Flexibel veldwerk: een complete ervaring

Flexibel veldwerk, waarbij bachelorstudenten zelf de locatie en het onderzoek bepalen, levert veel enthousiasme, diepgang en waardevolle ervaringen op. De Hogeschool Utrecht is fan. 

Onderwijs
Veldwerk
Kennis
12 juni 2026

Veldwerk in de Nijldelta

Pim Gerritsen loopt enigszins uit de pas met zijn medestudenten. Hij beschikt over werkervaring in het internationaal vredeswerk en staat al als docent aardrijkskunde voor de klas. Voor hem is het flexibel veldwerk van de Hogeschool Utrecht een uitkomst. Een verslag van zijn onderzoek naar verzilting in Egypte.

Onderwijs
Veldwerk
Egypte
Nieuws
12 juni 2026

Bakkers Blik op Bits & Bytes: Hoe gaat het bij jullie?

Lieve collega’s, hoe het met AI bij jullie op school gaat, weet ik niet, maar ik ben wel nieuwsgierig. Wellicht voer je er al gesprekken over met leerlingen, of past dat niet bij de schoolcultuur? Mogelijk werk je op een school waar de wereld van leerlingen en die van docenten ver uit elkaar liggen en is AI geen onderwerp van gesprek? Misschien herken je het beeld dat ik nu schets.

AI
Kennis
12 juni 2026

ClimateScan.nl: Van burgerplatform tot klimaatatlas

Klimaatadaptatie is een urgent en wereldwijd vraagstuk. Overheden, steden en ontwerpers zoeken naar maatregelen die écht werken. ClimateScan.nl is een open webtool waarop duizenden praktijkvoorbeelden van blauw-groene oplossingen zijn verzameld. 

Onderwijs
Nieuws
12 juni 2026

O&L 2026 | 5

  • Suriname Museum
  • Geo in beeld: EenVandaag over vijf rivieren
Onderwijs & Lesmateriaal
Nieuws
12 juni 2026

Nieuw examenprogramma AK: Derde feedbackronde

Het nieuwe examenprogramma AK krijgt langzaam vorm. Begin dit jaar was de derde adviesronde. Waar ging die over en wat kwam daaruit? 

Onderwijs
Vakvernieuwing Aardrijkskunde
Opinie
12 juni 2026

Boeken 2026 | 5

  • Vandermeersch, P. Ierland. 
  • Fossen, J. Dwars door de Donau delta. Een historische fietstocht door het hart van Europa.
  • Droog, I. Het huis aan het einde. Leven op een eiland in de poolcirkel. 
  • Van Doorn, F. De eerste wandelaar. In de voetsporen van Jacobus Craandijk
  • Mulder, H. Europa. De zestiende eeuw
  • Mendoza, V. Dorst. Een geschiedenis van de mens op zoek naar water. 
Boeken
Opinie
12 juni 2026

De Ranchi Baby’s [podcast]

In deze zesdelige podcastserie gaat Joost Wilgenhof op zoek naar het verhaal achter de 37 baby’s die in 1950 werden geboren aan boord van het stoomschip Ranchi, tijdens de overtocht van Jakarta naar Nederland. 

Podcasts
Geschiedenis
Indonesië
Opinie
12 juni 2026

Boekestijn en De Wijk [podcast]

Onder leiding van Hugo Reitsma bespreken defensiespecialist Rob de Wijk en docent internationale betrekkingen Arend Jan Boekestijn het wereldnieuws, met op zaterdag afleveringen waarin ook gasten aanschuiven.

Podcasts
Geopolitiek