GeoWeek: Aardrijkskunde komt buiten tot leven

Waar een beroep als arts, politieman, bakker en profvoetballer veel kinderen direct aanspreekt, geldt dat veel minder voor werken in de geo-sector. Want wie weet nou op zijn 12e al wat een hydroloog, GIS-specialist of bodemadviseur doet? Daarom startte in 2006 de GeoWeek. 

Het idee was even simpel als krachtig: laat leerlingen niet alleen horen over aardrijkskunde, maar het vooral zelf ervaren. Neem ze mee het veld in, laat ze een kijkje nemen binnen een geobedrijf of haal een geoprofessional de klas in. Zo ontdekken leerlingen dat aardrijkskunde niet alleen een schoolvak is, maar ook een werkveld dat midden in de samenleving staat.

Tijdens de GeoWeek maken leerlingen van 10 tot 15 jaar – groep 7-8 op de basisschool en klas 1-3 in het voortgezet onderwijs – kennis met de beroepspraktijk van de bodem-, water- en geo-ict-sector. Deze spelen een sleutelrol in grote maatschappelijke vraagstukken rond klimaatadaptatie, woningbouw, energietransitie en leefomgeving.

Grondboren en GeoAI

De GeoWeek is meegegroeid met de tijd. In de beginjaren draaide het vooral om traditionele geo-activiteiten zoals zelf grondboren, op bezoek bij een waterzuivering of een gastles over kaarten en landmeten. Die klassiekers zijn er nog steeds en blijken verrassend tijdloos. Tegelijkertijd komen er de laatste jaren allerlei vormen bij. Geo-escaperooms in de klas of buiten in het veld. Codes kraken met geografische data. Werken met AI, VR-brillen waarmee leerlingen door toekomstige landschappen lopen. De technologie verandert en daarmee ook de manier waarop leerlingen met geografie in aanraking komen. Maar het allerleukste is en blijft: zelf aan de slag gaan. Met je handen in de klei, een grondboor de bodem in draaien, waterproefjes doen en dijken bouwen. Nat worden mag, vies worden ook. Juist die fysieke ervaring maakt indruk. Leerlingen onthouden niet alleen wat ze zien, maar juist wat ze doen.

Aardrijkskunde gaat over de wereld om ons heen. Zodra leerlingen ervaren hoe je een grondboring doet, hoe je waterkwaliteit meet of hoe je met GIS de omgeving van je school in kaart brengt, gaat de theorie leven.

Niet de stoppen

Docent Jobke Heij van het Willem de Zwijger College in Papendrecht doet al zes jaar mee en groeide uit tot een echte GeoWeek-ambassadeur binnen haar school. Waar ze begon met twee klassen, organiseerde ze dit jaar GeoExpedities voor maar liefst zeven brugklassen, verzorgd door zes bedrijven en organisaties. 

‘Leerlingen uit andere klassen hoorden hoe leuk die lessen waren en vroegen waarom zij dat niet hadden’, vertelt Jobke. ‘Toen dacht ik: waarom zouden we het niet groter aanpakken?’ Volgens haar zit de kracht van de GeoWeek in de combinatie van inhoud en praktijk. ‘Het is leren voor in de echte wereld. En de meeste leerlingen voelen dat ook.’ En zelf doen hè. ‘Bij grondboorexpedities zie je de leerlingen vaak helemaal losgaan. Dan zijn ze bijna niet meer te stoppen.’ Niet iedere leerling zal meteen enthousiast zijn en dat hoeft ook niet, vindt Jobke. ‘Een van mijn collega’s zegt altijd: “Er staat geen Efteling boven op ons schoolgebouw.” Niet alles hoeft leuk te zijn. Soms ontdek je juist wat níet bij je past en dat is ook waardevol.’

Hoe dóe je dat

Een veelgehoorde vraag van docenten is: ‘Klinkt fantastisch, maar hoe krijg ik dit in hemelsnaam in mijn rooster?’ Jobke heeft wel een paar tips. Zoals: begin klein. Je hoeft niet meteen voor alle klassen iets te organiseren. Start met één klas of één leerjaar en bouw van daaruit op. En ook: het loont om verder te kijken dan het officiële aanbod. ‘Ik shop soms een beetje buiten het aanbod’, lacht ze. ‘Een bedrijf biedt misschien één sessie aan, maar als je vraagt of ze meerdere klassen kunnen bedienen, blijkt dat vaak prima mogelijk.’

Ook raadt Jobke aan het contact met bedrijven warm te houden. Veel aanbieders hebben een paar jaar nodig om hun workshop of gastles te optimaliseren. ‘Na twee of drie jaar weet je echt wat werkt. Dan begint het oogsten.’ En misschien wel het belangrijkste argument richting schoolleiding: deelname aan de GeoWeek is gratis. ‘Heb je de leiding eenmaal mee, dan wordt het elk jaar makkelijker om er tijd voor vrij te maken in het jaarrooster.’

Doe mee in 2027

Twintig jaar na de eerste editie is de formule van de GeoWeek nog altijd: breng leerlingen in contact met de wereld buiten school. Laat ze ontdekken dat achter elk dijkversterkingsproject, elke nieuwbouwwijk en elke digitale kaart mensen werken met geografische kennis. De 21e editie van de GeoWeek is van 12 t/m 23 april 2027 – in feite twee weken keus dus. 

Wil je op de hoogte blijven van het aanbod aan activiteiten en automatisch een seintje krijgen als de inschrijving van start gaat? Meld je dan aan voor de GeoWeek nieuwsbrief