De Spaanse trashumancia

Eeuwenlang bestond in Spanje een seizoensgebonden trek van vee, vooral schapen, van noord naar zuid en van de bergen naar de rivierbekkens en kustvlaktes. Deze trashumancia  omvatte 125.000 km aan beschermde veedrijfroutes, maar raakte in de 20e eeuw in een diepe crisis. De laatste decennia beleeft de trek een voorzichtige revival. 

In oktober 2025 maakte ik met een vriend een fietstrektocht van 1100 kilometer door de binnenlanden van Spanje, ten oosten van Madrid. Kuddes schapen zie je wel vaker in Spanje, maar zo groot als toen had ik ze nog nooit gezien. We kruisten een aantal keren enorme kuddes die zich over oude bruggetjes door de smalle dorpsstraten wrongen of daarbuiten de akkers afgraasden waarvan het graan of zonnebloemen geoogst waren. Het lijkt wel een transhumance, dacht ik. Zou dat verschijnsel, waarmee ik begin jaren 1970 kennismaakte tijdens mijn studie sociale geografie, nog bestaan? We moesten daarvoor destijds de aulapocket Geografie van de landbouw (1968) van Jan Kleinpenning bestuderen. Zijn constatering dat de seizoensgebonden trek van vee een onbelangrijk verschijnsel was geworden of zelfs helemaal verdwenen, was me bijgebleven. Seizoenstrek van vee van de bergen naar de dalen over relatief korte afstanden bestaat nog steeds in veel berggebieden in Europa. Maar dit was van een andere orde. De kuddes waren veel groter, net als de afstanden die ze aflegden.

• Krijg onbeperkt toegang tot alle artikelen op geografie.nl
• Ontvang 9 keer per jaar het tijdschrift Geografie
• Profiteer van exclusieve kortingen op boeken, publicaties en KNAG-activiteiten.
• Blijf op de hoogte én in contact met vakgenoten!