Onderwijsdag 2026 sneak preview #7: Van wie is Nederland?
Nederland is, met zijn deel van de Noordzee, 49.322 vierkante kilometer groot. Die ruimte is verdeeld over 8,4 miljoen percelen en 4,4 miljoen eigenaren. Maar wie bezit nu eigenlijk wat? Kadaster-onderzoeker Diane Stiemer zocht het samen met haar collega Matthieu Zuidema uit. Het resultaat is een landelijk overzicht van grondeigendom. Op een onderwijsdag met als thema ‘van wie is de ruimte?’ mag dat soort onderzoek uiteraard niet ontbreken.
Het overzicht van de Kadaster-onderzoekers zit vol verrassingen. Het water is in handen van opvallend weinig partijen: tien eigenaren bezitten samen 96 procent ervan. De Staat is veruit de grootste, want Noordzee, Waddenzee en IJsselmeer zijn rijksbezit. Landbouwgrond is juist versnipperd over zo’n 280.000 eigenaren, meestal particulieren. Flevoland is de uitzondering: daar is ruim een derde van de landbouwgrond van de overheid, een erfenis van de polders die het Rijk zelf aanlegde. In Zeeland zijn de waterschappen eigenaar van bijna driekwart van de wegen buiten de bebouwde kom, omdat die daar vaak over de dijken lopen. En in Limburg is ruim een vijfde van het water van bedrijven, vanwege de afgravingen langs de Maas.
In deze lezing hoor je de belangrijkste en interessantste uitkomsten. Je kijkt ook mee in de keuken van het Kadaster: hoe zorgt de registratie van eigendom voor rechtszekerheid, en hoe bouw je uit basisregistraties zo’n landelijk overzicht? Eigenaar zijn is namelijk niet hetzelfde als gebruiken. Denk aan pacht, erfpacht of een huurwoning. Daarna denk je samen met Diane na over hoe je deze thema’s en de openbare data erachter een plek geeft in je aardrijkskundeles. Van wie is bijvoorbeeld de grond onder jouw school?
Beeld headerfoto: Kadaster