Urban Geology
De nieuwe website Urban Geology toont locaties en beschrijvingen van vijftig routes langs gesteenten uit de hele wereld – bij jou om de hoek. Te gebruiken in de klas, voor kids en recreanten en voor serieuze liefhebbers. Help mee de inhoud te checken en aan te vullen met eigen vondsten.
Als je in Nederland gesteenten op locatie wil bestuderen, kan dat maar op enkele plekken, in (oude) steengroeven in Zuid-Limburg en Winterswijk. En dan gaat het om slechts enkele soorten en ouderdommen. Op straat valt er veel méér te ontdekken. In de Nederlandse bouw is veelal baksteen gebruikt en ‘voor de sier’ ook gesteente van net over de grens. Denk aan kalksteen uit de Ardennen en zandsteen uit het Duitse Bentheim. Deze en andere gesteenten worden steeds vaker toegepast in gebouwen, stoepen, kades en straatmeubilair, in een alsmaar grotere verscheidenheid en van over heel de wereld. Gewoon om de hoek. Er staat alleen nergens een bordje bij met informatie. Geen Freek Vonk die ze met gevaar voor eigen leven voor de camera brengt. Geen info over ouderdom of herkomst. Hoog tijd om daar verandering in brengen.
Een Amsterdamse tegel van Belgische blauwe hardsteen (arduin) met fossielen van reuzenschelpen (Brachiopoden) en een inktvis.
Beeld Erik Tjallinks / FLIKR
Website
Sinds kort is er de website urbangeology.nl, waarmee je gesteenten uit de hele wereld in je eigen omgeving kunt (leren) bestuderen. Je vindt er locaties en beschrijvingen van zo’n vijftig wandelroutes langs gesteenten in steden en dorpen, van verschillende lengte en niveau. Bestemd voor aardrijkskundedocenten, amateurgeologen, kinderen – eigenlijk zo veel mogelijk mensen.
Zo kun je jouw leerlingen kennis laten maken met de verscheidenheid, herkomst en ouderdom van gesteenten. En ontdekken ze bijvoorbeeld dat ze over de bodem van een ondiepe lagune uit het Carboon lopen. Of zonder het te weten oog in oog staan met een magma-kamer.
Op dit moment zijn er zo'n vijftig routes in Nederland en drie in België
De website is niet ‘af’, iedereen kan eraan bijdragen door ervaringen te delen en zelf beproefde routes toe te voegen. De tot nu toe geïnventariseerde gesteentenroutes in Nederland zijn aangegeven op een overzichtskaart. De labels Onderwijs, Grote publiek, Kids (4-12 jaar) en Kenners geven aan voor welke doelgroep een route geschikt is. Bij Onderwijs is er bijvoorbeeld aandacht voor de drie hoofdgroepen gesteenten (sedimentair, magmatisch, metamorf) met daarbij een korte introductie.
Op 14 februari was er een studiedag met lezingen en excursie op de Amsterdamse Zuidas. Een enthousiast gezelschap van amateurs, docenten en (oud-)studenten had veel vragen over gesteenten en een enkeling bracht een paar stukken uit de eigen collectie mee. Genoeg enthousiasme dus, maar ook bleek dat er nog goed gekeken moet worden of de inhoud optimaal aansluit bij de gebruikersdoelen.
Deelnemers aan de excursie op de Amsterdamse Zuidas bestuderen het gesteente waarmee de gevel van het hoofdkantoor van ABN-Amro is bekleed.
Bron Eelko Postma
Onderwijs: testfase
Voor het onderwijs is het essentieel dat de excursies goed aansluiten bij het gebruik in de klas, of liever nog: als veldwerk buiten. Heel praktisch: past het in een of twee lesuren? Zijn de plekken goed bereikbaar en kunnen groepjes scholieren daar veilig staan en niet in de weg lopen? Daarnaast streven we naar een mooie selectie van voorbeelden uit de hoofdgroepen van de gesteenten. En liefst activerende opdrachten op niveau.
Een BSc studente is dit jaar aan de slag gegaan met een (werk)boekje voor bovenbouw vo, gebaseerd op wat leerlingen volgens het eindexamenprogramma moeten kennen en kunnen. Dit eerste boekje gaat over het centrum van Amsterdam, vanaf het Centraal Station. De volgende stap is die route testen met groepen en daarna vertalen naar andere locaties.
Het boekje is online beschikbaar en wordt nu ontwikkeld voor meerdere locaties. We zijn hiervoor op zoek naar input en feedback van docenten. Via urbangeology.nl/docenten vind je twee voorbeelden van docentenexcursies in Amsterdam. Jullie ervaringen en ideeën voor educatief gebruik zijn meer dan welkom. Je kunt daarnaast eigen educatieve routes aanleveren, in eerste instantie ook via mail, zie onderaan. Het streven is om samen met aardrijkskundedocenten, als gebruikers én als contentleveranciers, de website optimaal af te stemmen op het onderwijs. En waar nodig met aanpassingen de routes toegankelijk te maken voor een breed publiek en via de lokale wetenswaardigheden ons vak te promoten. We zien jullie reacties zeer graag tegemoet. Neem daarvoor contact op met Bernd Andeweg, via bernd.andeweg [at] vu.nl (bernd[dot]andeweg[at]vu[dot]nl)