Drieluik Haarlemmermeer: Waterwolf, Wilde Westen & Randstadrand

De droogmakerij van de Haarlemmermeer rond 1850 was er eentje in een lange rij van Nederlandse waterstaatkundige werken vanaf de 17e eeuw. Een drieluik over kaarten vanaf 1591, een 100-jarig boek en een zojuist vernieuwd museum dat nog te veel blijft steken in het agrarische verleden. 

De waterwolf

Al op een kaart van 1591 is te zien dat het Spieringermeer, het Oude-Haarlemmermeer en het Leidse Meer nauwelijks van elkaar gescheiden zijn en hun omgeving regelmatig bedreigden (figuur 1). De kaart was in feite een noodkreet. De ridder van Heemstede had deze besteld om het Bestuur van het Hoogheemraadschap Rijnland te overtuigen dat maatregelen nodig waren. Zijn kasteel kwam steeds dichter bij het water te liggen. 

Uit 1641 dateert een cartografische voorstelling van de steeds omvangrijker afslag aan diverse kanten van de meren, met een (nooit uitgevoerd) plan van Jan Adriaensz. Leeghwater. In 1821 deed baron van Lynden van Hemmen een volgende oproep om in actie te komen aan de hand van nieuw kaartmateriaal (figuur 2). Steeds is er schrik voor de waterwolf.