geografie 2026 | 2

Nederlands territorium tussen VS en Venezuela | Duurzame mijnbouw in Europa | Wat de Maas in Limburg achterliet | Omgekeerde wereld in Schotland | Einstein Telescope in Euregio | Veldwerk en schrijfvaardigheid in eindexamen VK

Kennis
10 februari 2026

Olympische erfenis – last of legacy?

In februari streken de Olympische Winterspelen neer in Noord-Italië. Milaan en Cortina d’Ampezzo presenteerden zich als gastheer van de meest duurzame Winterspelen ooit. Wie beter kijkt, ziet hoe die Olympische belofte opnieuw botst met geografische realiteit en bestuurlijke trots.

Duurzaamheid
Olympische Spelen
Kennis
22 januari 2026

De ABC-eilanden: Nederlands territorium tussen VS en Venezuela

Met de militaire interventie van de Verenigde Staten op 3 januari in Venezuela is het iedereen opgevallen hoe nabij de ABC-eilanden liggen. Het luchtruim werd gesloten. Vluchten van KLM, Corendon en TUI van en naar Nederland werden geannuleerd. Hoe zit het eigenlijk met de relaties tussen de Nederlandse eilanden en Venezuela?

Geopolitiek
ABC-eilanden
Kennis
20 februari 2026

Hervorming cohesiebeleid EU: Regio’s buitenspel gezet?

Afgelopen oktober bezocht ik met medestudenten een aantal EU-instanties in Brussel. Daar ging het veelvuldig over één onderwerp: de nieuwe EU-begroting voor 2028-2034. Een van de meest ingrijpende wijzigingen hierin is de verdeling van het geld voor regionale ontwikkeling, het cohesiebeleid. 

Europese Unie
Kennis
20 februari 2026

Drieluik Haarlemmermeer: Waterwolf, Wilde Westen & Randstadrand

De droogmakerij van de Haarlemmermeer rond 1850 was er eentje in een lange rij van Nederlandse waterstaatkundige werken vanaf de 17e eeuw. Een drieluik over kaarten vanaf 1591, een 100-jarig boek en een zojuist vernieuwd museum dat nog te veel blijft steken in het agrarische verleden. 

Landwinning
Nederland
Kennis
20 februari 2026

Van afgraving naar herstel: Duurzame mijnbouw in Europa

De Europese Unie wil meer kritieke mineralen delven op het eigen continent. Maar mijnbouw gaat onvermijdelijk gepaard met ecologische schade. Door herstel en ontwerp van mijnlandschappen te baseren op natuurlijke processen, komt duurzame mijnbouw binnen bereik.

Duurzaamheid
Europa
Opinie
20 februari 2026

De wereld als slagveld

Luitenant-generaal buiten dienst Jan Broeks ziet begin januari in Trouw vooral de opmars van China als een bedreiging voor onze manier van leven. De gedachte dat onderlinge samenwerking de wereld op alle fronten beter maakt, is verbluffend snel verdrongen. De oplossing van de ozonproblematiek via het Montrealprotocol (1987), de razendsnelle ontwikkeling van coronavaccins in 2020 door mondiale samenwerking: ze zijn vergeten.

Geopolitiek
Kennis
20 februari 2026

Noordwest-Schotland: de omgekeerde wereld

In het woeste landschap van Noordwest-Schotland moet in het verre verleden iets merkwaardigs gebeurd zijn. Want boven op een heel oud gesteente ligt een nog veel ouder gesteente. In de buurt van het stadje Ullapool komt de oorzaak aan het licht en in het nabijgelegen bezoekerscentrum volgt meer uitleg.

Geologie
Schotland
Kennis
20 februari 2026

Wat de Maas in Limburg achterliet

Door erosie is de Maas deels verantwoordelijk voor de vorming van het Limburgs landschap. De rivier spoelde echter niet enkel materiaal weg, maar bracht ook materiaal, waaronder Maasgrind.

Geologie
Limburg
Kennis
20 februari 2026

Uitgeverij Visscher uit Amsterdam: Kaart als proeve van kwaliteit en handelsgeest

In de 17e eeuw was het uitgeven van kaarten nauw verbonden met de prentkunst. Zo ook bij uitgeverij Visscher in Amsterdam, een succesvol familiebedrijf. Eén kaart van Claes Janz. Visscher, uit de collectie van het KNAG, geeft Antwerpen en omgeving weer op een manier die zeer goed viel bij een breed koperspubliek, onder wie vele vluchtelingen uit de Zuidelijke Nederlanden. 

KNAG-collectie
Cartografie
Kennis
20 februari 2026

Einstein in de Euregio: luisteren naar tijd en ruimte

De Euregio Maas-Rijn is in de race voor ’s werelds meest geavanceerde ondergrondse observatorium voor zwaartekrachtgolven, de Einstein Telescope. Er zijn meer regio’s in beeld. De geologische gesteldheid van het gebied kan doorslaggevend zijn voor de locatiekeuze. 

Onderwijs
Geologie
Euregio Maas-Rijn
Kennis
20 februari 2026

AI in de klas: Samen onderzoek doen

In workshops die ik steeds vaker op scholen geef en op evenementen als de KNAG Onderwijsdag, gebeurt het steevast. Een collega, achterover geleund, armen over elkaar, die zegt: ‘Ik heb het een keer geprobeerd. Er klopte weinig van. Het is niks voor mij.’ Dat begrijp ik best. Veel docenten raakten AI ergens in 2022 of 2023 even aan, zagen dat het nog rammelde en gaven het een plekje in de categorie leuke hype, maar onbruikbaar.

Onderwijs
AI
Nieuws
20 februari 2026

O&L 2026 | 2

  • Hoop en wanhoop in het Midden-Oosten
  • Watertijdreis
  • GIS in werking: onderzoek duurzaamheid in jouw wijk
Onderwijs & Lesmateriaal
Kennis
20 februari 2026

Eindexamen in Verenigd Koninkrijk: Veldwerk en schrijfvaardigheid

De ontwikkeling van ons nieuwe AK-curriculum is in volle gang. Margo Tulkens breekt een lans voor veldwerk in het AK-eindexamen. Dit bereidt leerlingen voor op het doen van onderzoek én verslaglegging in het hoger onderwijs. In het Verenigd Koninkrijk is daar al veel ervaring mee. 

Onderwijs
Veldwerk
Verenigd Koninkrijk
Opinie
20 februari 2026

Boeken 2026 | 2

  • Van Riel, M. Het verdriet van Tilburg. Een persoonlijke geschiedenis.
  • Janssen, C. Tussen horst en griend. Een wandeling door het landschap in zestig wonderschone woorden.
  • Brongers, D. Reinder Zwolsman. Een omstreden fenomeen in het Nederlandse vastgoed.
  • Rebanks, J. De roep van de eider.
  • Laurie, P. Mijn leven in een verdwijnend landschap
  • Luiten, H. Begrijp jij Centraal-Europa nog? Op reis door heden en verleden.
Boeken
Opinie
20 februari 2026

Café Conflict [podcast]

Hoe ga je om met conflicten – heel dichtbij en veraf? Daarover praten Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit, en Denker der Nederlanden David Van Reybroek in zes afleveringen met telkens wisselende gasten. 

Podcasts
Opinie
20 februari 2026

Waar slaap je? [podcast]

Deze podcast gaat over dakloosheid, of vaker eigenlijk thuisloosheid, onder vrouwen en kinderen in Nederland. Vaak zijn zij hun woning kwijtgeraakt na een scheiding. Maar deze groep is onzichtbaar, het zijn niet de mensen die onder de brug slapen. Ze regelen overnachtingsplekken in de vorm van een logeeradres, kampeerplek of chalet op een vakantiepark.

Podcasts