Bedrijvigheid in stad en streek

Paul Brusse schetst een weids panorama van duizend jaar economisch-geografische geschiedenis van steden en streken in Nederland. Geen stad of regio ontsnapt aan de wisselvalligheid van het bestaan. Brusses boek verdient beslist een plek naast de oudere werken van geograaf H.J. Keuning.

In het vorige nummer van Geografie ging het over de moeizame ontwikkeling van het achtergebleven West-Ierland rond 1900. Vanaf het Ierse zelfbestuur in 1922 blijft de bevolking er krimpen, ondanks lokale initiatieven en steun van overheden. Pas in de jaren 1970 volgt de omslag. Sindsdien groeit het inwonertal – ook in Donegal.

• Van der Heijden, R. De tsarina van Bergen. Hoe een Duitse gouvernante van een ingeslapen duindorp een mondaine badplaats en kunstenaarskolonie maakte.
• Black, J. De geschiedenis van de spoorwegen in 100 kaarten.
• Freriks, K. & Storm, R. Stad van water en licht. Amsterdam, een geschiedenis in kaarten.
• Hochschild, A.R. Gestolen trots. De verloren droom van rechts Amerika.

Van oudsher is West-Ierland het armenhuis van het eiland. Vanaf einde 19e eeuw proberen filantropen, priesters en overheden er ontwikkeling te brengen. Met enig succes, bijvoorbeeld in Donegal. Een tweeluik over regionale ontwikkeling voor en na 1922, toen Ierland zelfbestuur kreeg. In dit deel de Britse tijd.

Enkele jaren geleden nam Jan Kleinpenning het initiatief om twee boeken over de ontwikkelingen in het Braziliaanse Amazonegebied te maken. Die zijn nu verschenen. Ze vormen de afronding van een imposant oeuvre, dat zeventig jaar geleden, in 1956, begon met publicaties in het studentenblad Geografencontact. 

• De Klerk, L., & Van der Wouden, R. Spatial Planning in the Netherlands. History of a self-made land, 1200-present.
• Léna, P., & Grataloup, Ch. Historische atlas van het heelal.
• Hakkenes, E. Anderen. Een Drents dorp, de Koude Oorlog en de lange arm van de CIA.
• Ars, B. Het wilde-vrouwenpad. Avontuurlijke wandelingen.
• Ritchie, H. Nog niet te laat. Een hoopvolle gids om het klimaatprobleem op te lossen in 50 vragen en antwoorden.
• Maas, M. De gelogen kolonie. Naar Indonesië om Indië te vergeten. 

• Van Riel, M. Het verdriet van Tilburg. Een persoonlijke geschiedenis.
• Janssen, C. Tussen horst en griend. Een wandeling door het landschap in zestig wonderschone woorden.
• Brongers, D. Reinder Zwolsman. Een omstreden fenomeen in het Nederlandse vastgoed.
• Rebanks, J. De roep van de eider.
• Laurie, P. Mijn leven in een verdwijnend landschap. 
• Luiten, H. Begrijp jij Centraal-Europa nog? Op reis door heden en verleden.
• Van Balen, R., Hoek, W., Keunen, L., & Verdonschot, P. Stuwwal in het laagland; Geopark Heuvelrug Gooi en Vecht.

Leerlingen wisten dat hij hen écht zag; het docentschap was voor hem eerder een roeping dan een baan. Aldus sprekers op de uitvaart van Fred Hisschemöller, die op 8 januari 2026 op 103-jarige leeftijd overleed.

• Bosma, U. Leven op een vulkaan. Franz Junghuhn; een biografie.
• Blaisse, M. De Franse illusie. De ontluisterende werkelijkheid achter de fraaie façade.
• Beunders, H. Fanatieke fantasten. Dromen over het redden van de wereld.
• Bunnik, C. De Borneoreiziger en de barones. De bijzondere levens van Anton Nieuwenhuis en Margarethe von Uexküll Güldenband.
• Van Dijk, M., & Van de Velde, M. Landschap in de maak; Water, mens en landschap in verleden, heden en toekomst. 

• Rozema, H. Tijd is een leeuwerik. Reizen langs de rafelranden van Nederland.
• De Hoog, M. Stadsontwikkeling Amsterdam 1975-2025.
• Macfarlane, R. Leeft een rivier?
• Crawford, J. Wild History. Journeys into Lost Scotland. 
• Milikowski, F. Contouren van een nieuw land. Over pioniers, toekomstbouwers en het Nederland van morgen.    
• Thijsse, Jac.P. Nu ga ik er eens op uit. Wandeldagboeken 1884-1898.