geografie 2026 | 3 | Geografie.nl

geografie 2026 | 3

Geografie

maart 2026

Het hitte-eiland in de stad. Vergeten we de nacht niet? | Fanfares. Het geluid van de gemeenschap | Recht op het platteland | Energiek Katowice: Poolse mijnstad vindt weg omhoog | Waar blijft de volksbuurt? | Donegal, West-Ierland. Britse weldoeners en bestuurders steunen arme county rond 1900

Kennis

27 maart 2026

Het hitte-eiland in de stad: Vergeten we de warme nacht?

Veel Nederlandse steden kiezen voor vergroenen en verblauwen tegen de alsmaar toenemende zomerse hitte: bomen voor schaduw, water voor verkoeling en minder steen. Niet iedere maatregel is dag en nacht en in elk seizoen even effectief. Er zijn veel meer opties.

Stedelijke planning

Kennis

27 maart 2026

Fanfares: Het geluid van de gemeenschap

Fanfares en harmonieën geven al anderhalve eeuw geluid aan plaats en gemeenschap. In een tijd waarin dorpsvoorzieningen verdwijnen en sociale structuren onder druk staan, tonen ze hun veerkracht en relevantie.

Leefbaarheid

Kennis

27 maart 2026

Recht op het platteland

Inmiddels loopt de reeks Veerkrachtig platteland twee jaar. Wat ons als aanjagers van de reeks opvalt, is dat er veel verschillende belangen bij het Nederlandse platteland spelen. Van wie is het platteland eigenlijk?

Veerkrachtig platteland

Rechtvaardigheid

Kennis

27 maart 2026

Energiek Katowice: Poolse mijnstad vindt weg omhoog

In 2025 verkoos het blad Business Insider Katowice tot de meest leefbare stad van Polen. Verrassend, zeker als je bedenkt dat de kolen- en staalstad tot de 21e eeuw bekend stond als een van de smerigste locaties van Europa. Wat is het verhaal achter deze transformatie?

Stedelijke ontwikkeling

Polen

Nieuws

27 maart 2026

Waar blijft de volksbuurt?

In het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (2024) komt het woord volksbuurt niet voor. Dit gaat voorbij aan de eigenheid van deze buurten, die deels binnen het programma vallen. Hoe ontstonden ze, waarom raakten ze in verval en daarna weer in de belangstelling? De toekomst van de volksbuurt staat of valt bij de vrijheid die bewoners krijgen om hun buurt zelf vorm te geven.

Stedelijke ontwikkeling

Amsterdam

Kennis

27 maart 2026

Donegal, West-Ierland

Britse weldoeners en bestuurders steunen arme county rond 1900

Van oudsher is West-Ierland het armenhuis van het eiland. Vanaf einde 19e eeuw proberen filantropen, priesters en overheden er ontwikkeling te brengen. Met enig succes, bijvoorbeeld in Donegal. Een tweeluik over regionale ontwikkeling voor en na 1922, toen Ierland zelfbestuur kreeg. In dit deel de Britse tijd.

Regionale ontwikkeling

Ierland

Opinie

27 maart 2026

AOW-plannen draconisch en onnodig

Het geld voor de AOW kan ook op een andere plek gehaald worden, namelijk daar waar het geld zit.

AOW

Kennis

27 maart 2026

Het Beursspel: Normalisering van de koloniale orde

Dat populaire uitingen zoals films en strips ons wereldbeeld beïnvloeden, is bekend. Maar het geldt ook voor spellen en speelgoed. Xavier Guillaume en Jesse van Amelsvoort laten dit zien aan de hand van een bordspel dat in de jaren 1940 heel populair was.

Geopolitiek

Kennis

27 maart 2026

Graffiti: wie, wat, waar en waarom daar

In elke stad en elk dorp in Nederland kom je wel graffiti tegen. Wie maken het en waarom? En hoe kiezen zij hun doelwitten? Als dat geen geografische vragen zijn… Gaaf voor in de klas.

Maatschappij

Kennis

27 maart 2026

De AI-werkruimte: vakmanschap boven techniek

In eerdere afleveringen schreef ik over AI als aardverschuiving, over de verschillende snelheden waarmee scholen bewegen en over AI als partner in onderzoek. Dit keer houd ik het bij wat je er als docent vandaag mee kunt, zonder dat je eerst expert hoeft te worden.

Kennis

27 maart 2026

Cabo Frio: koud water van onderen

Hoe komt het dat het water aan de kust zo’n 160 km ten oosten van de populaire stranden van Rio de Janeiro zo koud is? De uitleg dat de warme Braziliëstroom hier afbuigt, lijkt niet te kloppen. Wat is er dan aan de hand?

Sterke meningen over bodemdalingsvraagstuk: Naar een dynamische, open aanpak

De Nederlandse veen(weide)gebieden kampen met sterke bodemdaling. De overheid wil dat dit proces stopt en de uitstoot van broeikasgassen vermindert. Onderzoek legt de grote verschillen in zienswijzen en strategieën bloot. Tom Wils pleit voor een open gesprek, toewerkend naar een diverse en dynamische aanpak.

O&L 2026 | 3

Geo in Beeld: Vier lessen demografie
Atlas op gevoel
Geoparken: in de klas of op excursie
Glazen Globe: lesmateriaal bij jeugdboeken
‘Catanspel’: lesmateriaal van het Kadaster

Onderwijs & Lesmateriaal

Opinie

27 maart 2026

Een ‘droevige geschiedenis’ van het Amazonegebied: Kleinpennings laatste boek

Enkele jaren geleden nam Jan Kleinpenning het initiatief om twee boeken over de ontwikkelingen in het Braziliaanse Amazonegebied te maken. Die zijn nu verschenen. Ze vormen de afronding van een imposant oeuvre, dat zeventig jaar geleden, in 1956, begon met publicaties in het studentenblad Geografencontact.

Boeken

Opinie

27 maart 2026

Boeken 2026 | 3

De Klerk, L., & Van der Wouden, R. Spatial Planning in the Netherlands. History of a self-made land, 1200-present.
Léna, P., & Grataloup, Ch. Historische atlas van het heelal.
Hakkenes, E. Anderen. Een Drents dorp, de Koude Oorlog en de lange arm van de CIA.
Ars, B. Het wilde-vrouwenpad. Avontuurlijke wandelingen.
Ritchie, H. Nog niet te laat. Een hoopvolle gids om het klimaatprobleem op te lossen in 50 vragen en antwoorden.

Boeken

Opinie

27 maart 2026

Duizend jaar strijd om Groenland [podcast]

In deze extra lange aflevering van NRC-podcast Onbehaarde Apen bespreekt Gemma Venhuizen duizend jaar Groenland met wetenschapsredacteur Hendrik Spiering en schrijfster Toef Jaeger.

Streng in de leer [podcast]

In deze vijfdelige podcastserie gaat Volkskrant-journalist Geart van der Pol op zoek naar de beste vorm van onderwijs. Hij komt uit een echte onderwijsfamilie; zijn ouders zijn allebei leerkracht en hebben steeds vaker escalerende discussies over de oorzaak van de vele problemen in het onderwijs.

Onderwijs

Podcasts