geografie 2026 | 1

Overtoerisme in de maak: de Camino de Santiago | Gebiedsgerichte aanpak in het Buijtenland van Rhoon | Hoe vangen we vergrijzing op? | Sulawesi. Nikkelwinning en zwerfafval bedreigen opkomend toerisme | Onverwacht: Aardbeving van 3.4 in Groningen | Kartografie in Trump-land. Waarom namen er toe doen | Neutraal Moresnet. Kaarten van een staatkundige curiositeit 

Kennis
16 januari 2026

Overtoerisme in de maak: de Camino de Santiago

Overtoerisme lijkt niet te stuiten in populaire steden als Amsterdam en Barcelona. En soms ook erbuiten. Van wie is de openbare ruimte? Wie gaat erover? Wiens belangen mogen het zwaarst wegen? En hoe houd je een massale beweging tegen? Een analyse van een eigentijds en schier onoplosbaar probleem aan de hand van de situatie in Santiago de Compostela.

toerisme
Spanje
Kennis
16 januari 2026

Enkel uitzondering op de regels?

Gebiedsgerichte aanpak in het Buijtenland van Rhoon

De gebiedscoöperatie in het Buijtenland van Rhoon verenigt boeren, natuurorganisaties, recreatieondernemers en burgers.

Veerkrachtig platteland
landbouw
Opinie
16 januari 2026

Hoe vangen we vergrijzing op?

In een vorig leven stond Ton van Rietbergen in dit blad bekend als Geo-therapeut. Nu slaat de economisch geograaf in lijn met de tijdgeest wild om zich heen.

Vergrijzing
Kennis
16 januari 2026

Sulawesi: Nikkelwinning en zwerfafval bedreigen opkomend toerisme

Kenners van de Indonesische archipel beweren dat niet Java of Bali, maar Sulawesi de toerist het meest te bieden heeft. Dat rijke potentieel wordt echter bedreigd door de grootschalige exploitatie van nikkel en het alom aanwezige zwerfafval.

toerisme
Indonesië
Kennis
16 januari 2026

Onverwacht: Aardbeving van 3.4 in Groningen

Nadat de winning van gas uit het Groningse gasveld tot waakvlam en zelfs minder dan dat was teruggebracht, was de hoop dat zwaardere aardbevingen zouden uitblijven. Tot de nacht van 13 op 14 november de boel weer wakker schudde.

geologie
aardbeving
Groningen
Nieuws
16 januari 2026

BeNeLuX Geography 2026

Van 8 tot en 11 april vindt de eerste conferentie BeNeLux Geography plaats in Leuven, België. Hier presenteren de geografische gemeenschappen van België, Nederland en Luxemburg hun geografisch en planologisch onderzoek en werkzaamheden en bespreken dit met vakgenoten.

Conferentie
Kennis
16 januari 2026

Kartografie in Trump-land: Waarom namen ertoe doen...

President Trump kan per decreet stellen dat de Golf van Mexico voortaan de Golf van Amerika heet. Maar moet de rest van de wereld dat overnemen? Eigenlijk gaat daar niemand over. Terwijl namen er wél toe doen, zo blijkt uit de vele naamconflicten. 

cartografie
Kennis
16 januari 2026

Neutraal-Moresnet: Kaarten van een staatkundige curiositeit

Door een onduidelijkheid in de vaststelling van de grens na de Napoleontische periode ontstond in 1816 een gebiedje aan de Nederlands-Pruisische grens, waar beide landen het gezag deelden. Dit ‘tijdelijke’ Neutraal-Moresnet bestond uiteindelijk 103 jaar. Peter van der Krogt, voormalig Jansonius-conservator van het Allard Pierson, vatte een passie op voor deze cartografische legpuzzel. 

cartografie
Nieuws
16 januari 2026

Vakvernieuwing aardrijkskunde: actualiteit en samenhang vanuit vraagstukken

De actualisatie van de examenprogramma’s is in volle gang – ook bij aardrijkskunde. Twee leden van de subcommissie aardrijkskunde gaan met een lid van de advieskring in gesprek over de voortgang en de keuzes die nu op tafel liggen. Tussen februari en april vindt de laatste advieskringperiode plaats – een belangrijk moment om als docent via het KNAG invloed uit te oefenen. 

onderwijs
Nieuws
16 januari 2026

Nieuw examenprogramma AK: Tweede feedbackronde

In juli-september was de tweede adviesronde voor de herziening van het examenprogramma aardrijkskunde. De vakvernieuwingscommissie vroeg daarin feedback voor twee ‘tussenproducten’.  

onderwijs
Kennis
16 januari 2026

Wie beweegt er mee en wie blijft staan?

Binnen twee dagen was zijn workshop over AI op de KNAG Onderwijsdag volgeboekt. In deze reeks neemt Martin Bakker, docent aardrijkskunde en natuur, leven en technologie (NLT) op het Segbroek College in Den Haag, ons mee in de persoonlijke, pedagogische en geopolitieke aspecten van AI in de klas.

AI
onderwijs
Kennis
16 januari 2026

Translanguaging in de aardrijkskundeles

Aardrijkskunde is een talig vak. Wil je geografisch leren denken, dan moet je de taal voldoende beheersen om je gedachten onder woorden te brengen. Taalzwakke leerlingen hebben daarom extra taalsteun nodig. Dat geldt ook voor leerlingen die buiten school helemaal geen Nederlands gebruiken.

onderwijs
Curaçao
Kennis
16 januari 2026

Buys Ballot op een A4tje

De wet van Buys Ballot is misschien wel een van de taaiste onderwerpen bij aardrijkskunde. De oplossing: laat de globe staan en teken één halfrond van bovenaf op een A4tje.

Vraag het de geoloog
geologie
Nieuws
16 januari 2026

O&L 2026 | 1

  • AI in de klas
  • Nieuwe kerndoelen
  • Atlantische Commissie: NATO simulatiespel
  • Aardrijkskunde Olympiade: versterking gewenst
  • Lerarendag digitale geletterdheid: van visie naar klaslokaal
  • Oproep KNMI: denk mee!
  • Geo in beeld: Wat houdt ons tegen?
  • Geologist_online: mooie bureaublad-achtergrond!
Onderwijs & Lesmateriaal
Opinie
16 januari 2026

Boekbespreking: Van savanne tot stad

Van savanne tot stad zit ramvol informatie, in zowel tekst als kaart. Het boek is aantrekkelijk voor wie geïnteresseerd is in diepgravende, geografisch-historische analyses en openstaat voor nieuwe denkrichtingen. De kaarten in het boek zullen sowieso elke geograaf bekoren.

recensie
historische geografie
Opinie
16 januari 2026

Boeken 2026 | 1

  • Bosma, U. Leven op een vulkaan. Franz Junghuhn; een biografie. Athenaeum – Polak & Van Gennep, 360 p. + 16 p. kleurenafbeeldingen, € 27,50.
  • Blaisse, M. De Franse illusie. De ontluisterende werkelijkheid achter de fraaie façade. Balans, 240 p., € 23.
  • Beunders, H. Fanatieke fantasten. Dromen over het redden van de wereld. Walburgpers, 368 p. + 16 p. kleurenafbeeldingen, € 27,50.
Boeken
Opinie
16 januari 2026

Wereldzaken [podcast]

Nieuwe podcast van NRC over geopolitiek. Daar zijn al best wat podcasts over, dus ik was wat sceptisch over de toegevoegde waarde van nog een serie over dit onderwerp. Ik heb nu twee afleveringen beluisterd en die stemmen me zeer tevreden.

Podcasts
Opinie
16 januari 2026

Frederique vraagt door [podcast]

In deze podcast van Follow the Money hoor je onderzoeksjournalistiek pur sang. Ik hou ervan: diepgravend onderzoek waarmee journalisten misstanden aan de kaak stellen.

Podcasts